داود بن علينقى وزير وظايف
181
سفرنامه ميرزا داوود وزير وظايف ( فارسى )
چهل چراغ بيرون از تصور است ، قليانهاى بلور « فرانسه » بانِىْ پيچ از حساب بيرون است ، مساجد بزرگ و كوچك خيلى زياد دارد ، همه خوش ساخت ، فرش از سنگ حوضهاى خوشگل ، فواره خانههاى خيلى خوب كه متصل آب جارى دارد . مسجد اموى بهترين مساجد او « مسجد اموى » است كه در منتهاى « سوق حميديه » و طرف شرقى واقع است ، مسجدى بزرگ است ، صحنى دارد طولانى ، در طول بيست طاق و در عرض ده طاق دارد ، هر طاقى هم پنج ذرع دهنه دارد ، سه طرف ، هر طرفى يك طاق طره دارد ، بالاى اين طره هم پوشيده و باز طاق است ، يعنى دو طبقه است ، طرف قبله شبستان بسيار بزرگى ساختهاند كه به طرف مسجد ، ارسى خيلى مزين و خوشگل دارد ، داخل شبستان دو راسته ستون دارد ، كه سه دهنه است ، از هر ستونى تا ستون ديگر هفت ذرع ، و بيست و چهار ستون در طول دارد ، ستونها از سنگ مرمر خيلى كلفت ، بالاى اين ستونها را كه طاق زدهاند ، از سنگ مرمر است ، هر دهنه ، دو دهنه كرده ، ستونهاى كوتاهتر و باريكتر كار گذاردهاند ، سقف را از تختههاى جنگلى پوشانيده ، و رنگ آبى و تذهيب كردهاند ، ديوار شبستان و كتيبه و ابروى بالاى ستونها را از سنگهاى مرمر خوب ، كه مثل تخته به هر طول و عرضى كه خواستهاند ، بريده روسازى كردهاند ، اين قسم سنگها هم نديده بودم ، صحن مسجد را تعمير مىكردند و از اين سنگها بسيار آورده بودند ، سنگ اگر چه صلب « 1 » است ، اما با اسباب ، مثل پنير او را مىبرند ، به عين مثل تخته چوب به هر قطر و هر سطح كه بخواهند . قبر حضرت يحيى بن زكريا دو محراب دارد كه ميان آن كاشى و دو طرف آن را ، و ابروى او ، از همين سنگها است ، بالاى ازاره گچ و ملّون است ، در وسط اين شبستان ، عوض چهار ستون ، چهار پايه
--> ( 1 ) - سخت .